ΠΠΕ Εξ

(Το ακρωνύμιο του τίτλου θέλει να πει «Πανεπιστημιακές Παρόλες Ελλήνων Εξωτερικού»).

Να κλάψει κανείς ή να γελάσει με τις παραιτήσεις των Συμβουλίων Ιδρυμάτων; Εγώ, από τη φύση μου αθεράπευτα αισιόδοξος, επιλέγω το δεύτερο. Και το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όλους, παρόλο που έχω επίγνωση ότι έχουν χυθεί πολλά δάκρυα, ιδίως κροκοδείλια.

Αφορμή για αυτή την ανάρτηση μού έδωσε το πιο κάτω απόσπασμα από δημοσίευμα του εξαίρετου συνάδελφου Γιάννη Ιωαννίδη, πρώην του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, που δυστυχώς τα βρόντηξε και έφυγε για ΗΠΑ ­—ελπίζω, ως αισιόδοξος που είμαι, να το ξανασκεφτεί. (Οι τυπογραφικές διορθώσεις δικές μου.)

Η πλέον εκτεταμένη συνωμοσία υπέρ αριστείας ήταν πιθανότατα τα Συμβούλια Ιδρυμάτων. Δεκάδες κορυφαίοι τίμησαν το θεσμό. Η πλειοψηφία των μελών ήταν άριστοι, έστω κι αν παρεισφρήσανε αρκετοί μέτριοι εκπροσωπώντας παλαιές παθογένειες. Αστέρια πρώτου μεγέθους όπως Μπερτσιμάς, Εφραιμίδης, Ηλιόπουλος, Δαφέρμος, Αθανασίου, Σιούτας, Τσώκος, Τσιχριτζής, Αγάθος, Κομνινέλλης, Γαβράς, Γιαννάκης, Τσιτσικλής, Δελούκας και τόσοι άλλοι δημιουργήσανε μια μοναδική ευκαιρία. Έστω ένας να μπορούσε να εφαρμόσει σχετικά ανενόχλητος όσα ήξερε, το ελληνικό πανεπιστήμιο θα ανέβαινε πολύ. Όμως τους τραβήξανε το χαλί. Από την αρχή κιόλας οι αρμοδιότητες ροκανίστηκαν. Σε ιδρύματα που συχνά δεν έχουν καν εσωτερικό κανονισμό, πρωτοστατήσανε στο ροκάνισμα όχι μόνο η σημερινή συμπλεγματική κυβέρνηση, αλλά ακόμα και όσοι υπερψηφίσανε τα Συμβούλια, αλλά συνέχισαν να συντηρούν κομματικά πανεπιστημιακά μαγαζάκια. Κλαίνε τώρα ψηφοθηρικά κροκοδειλίσια δάκρυα.

Τους τραβήξανε το χαλί; Για φαντάσου… Τους ροκάνισαν τις αρμοδιότητες κυβερνήσεις και μαγαζάκια; Αν είναι δυνατόν…

Continue reading

Posted in πανεπιστήμιο | Comments Off on ΠΠΕ Εξ

ΕΔΙΠ, Λέκτορες, Γραμματείς, Φαρισαίοι

Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί (Ματθ. 23). Ο μεγαλύτερος επαναστάτης όλων των εποχών, όλα τα αμαρτήματα τα κατανοούσε και τα συγχωρούσε. Όλα εκτός από ένα. Την υποκρισία.

Τις τελευταίες δυο-τρεις μέρες έχουν γεμίσει ιστότοποι και ηλεκτρονικά γραμματοκιβώτια από υποκριτικές κραυγές για την (ομολογουμένως τελευταίας στιγμής και όχι συζητημένη) ρύθμιση Φίλη για τη δυνατότητα των διδακτόρων ΕΔΙΠ να κριθούν για λέκτορες. Ρύθμιση που απεμπλέκει άξιους ανθρώπους που το σύστημα Διαμαντοπούλου, σε συνδυασμό με τα οικονομικά μέτρα, καθήλωσε, μπλοκάροντάς τους την εξέλιξη ή τη νέα πρόσληψη σε θέση ΔΕΠ.

Η εξέλιξη των άξιων συναδέλφων δεν είναι θέμα που αφορά μόνο τους ίδιους. Αφορά συνολικά το καλό πανεπιστήμιο, αυτό που ενδιαφέρεται για την ουσία και όχι για την εξουσία, που θέλει να δίνει κίνητρα στα μέλη του να προάγουν τους εαυτούς τους και το ίδιο, να αξιοποιεί στο μέγιστο τις ερευνητικές και διδακτικές ικανότητες των ανθρώπων του, και να αναθέτει καθήκοντα με όσο πιο υπεύθυνο τρόπο γίνεται.

Continue reading

Posted in πανεπιστήμιο | Comments Off on ΕΔΙΠ, Λέκτορες, Γραμματείς, Φαρισαίοι

Τι είναι το ακαδημαϊκό άσυλο;

Κύριε νομοθέτη,

αυτό είναι το άρθρο 3 του Ν. 4009/2011 όπως διαμορφώνεται μετά τις τροποποιήσεις (που επισημαίνονται με διαγραφές και μπολντ) που προτείνει το άρθρο 13 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου για την ανώτατη εκπαίδευση:

Άρθρο 3
Ακαδημαϊκή ελευθερίαΑκαδημαϊκές ελευθερίες και ακαδημαϊκό άσυλο

1. Στα Α.Ε.Ι. κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και τη διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών.

2. Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.

2 3. Σε αξιόποινες πράξεις που τελούνται εντός των χώρων των Α.Ε.Ι. εφαρμόζεται η κοινή νομοθεσία.

Continue reading

Posted in Uncategorized | Comments Off on Τι είναι το ακαδημαϊκό άσυλο;

Πόσο αγαπάμε τα γεφύρια μας;

Η  Ήπειρος, όπου γεννήθηκα και έζησα τα παιδικά μου χρόνια, είναι ξακουστή για τα γεφύρια της. Τα αγαπάμε αλλά όχι τόσο ώστε να τα διατηρήσουμε. Οι φυσικοί κίνδυνοι και τα ακραία φαινόμενα δεν αποτελούν ισχυρή αιτιολογία όταν τα χάνουμε. Ούτε τον μόνο λόγο για να πέφτουν τα γεφύρια. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι άλλο ένα γεφύρι στα μέρη μου, το γεφύρι του Κοράκου στον Αχελώο.

Στις 28 Μαρτίου του 1949 το πρωί το βομβάρδισαν οι κυβερνητικές δυνάμεις για να μην περάσει απέναντι ο Δημοκρατικός Στρατός (Καπετάν Γιώτης – Χαρίλαος Φλωράκης και Καπετάν Διαμαντής – Γιάννης Αλεξάνδρου). Δεν το πέτυχαν και έτσι πέρασε ο Δημοκρατικός Στρατός που στη συνέχεια το ανατίναξε για να μην τον ακολουθήσουν οι κυβερνητικές δυνάμεις. Μια χαρακτηριστική περίπτωση συναγωνισμού αυτοκαταστροφής στην ιστορία της Ελλάδας.

Για το γεφύρι της Πλάκας που έπεσε σήμερα ήταν θέμα χρόνου η κατάρρευση, αφού οι παροικούντες γνώριζαν πως είχε υποσκαφεί η θεμελίωσή του και υποστεί βλάβες το σώμα του γεφυριού (βλ. ανάρτηση του 2011 σε μπλογκ και ντοκιμαντέρ της ΕΤ1). Continue reading

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Περί εξυγίανσης και άλλων δεινών

Πριν λίγες μέρες κοινοποιήθηκε από την Επιτροπή Ερευνών του ΕΜΠ στους Επιστημονικούς Υπεύθυνους των έργων ΑΡΙΣΤΕΙΑ, ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΙΙ και ERC, η απόφαση με τίτλο «Αναπροσαρμογή προϋπολογισμών ενταγμένων πράξεων λόγω εξυγίανσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», που υπογράφει ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ), Δρ. Χρήστος Βασιλάκος. Σύμφωνα με αυτή, μια σειρά ερευνητικών έργων που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη θα υποστούν κούρεμα του προϋπολογισμού τους μέχρι και 28%, χωρίς μείωση του φυσικού τους αντικειμένου. Με άλλα λόγια, σε ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις ανάμεσα σε πανεπιστήμια (ή άλλους ερευνητικούς φορείς) και τη ΓΓΕΤ, η υπογραφή της ΓΓΕΤ δεν ισχύει, αλλά των πανεπιστημίων ισχύει. Από μια πρόχειρη επεξεργασία της λίστας των 35 έργων με δικαιούχο το Πολυτεχνείο, προκύπτει ότι από την εν λόγω «εξυγίανση» το ΕΜΠ θα υποστεί ζημιά που ξεπερνά το ενάμισι εκατομμύριο ευρώ.

Αν και έχει περάσει μία εβδομάδα μετά την επίσημη δημοσίευση του εγγράφου της ΓΓΕΤ, ούτε οι Πρυτανικές Αρχές ούτε το Συμβούλιο του Ιδρύματος αντέδρασαν σε αυτή την πρωτοφανή απόφαση (οι έως τώρα αντιδράσεις έχουν έρθει μόνο από κάποιες μεμονωμένες φωνές, καθώς και από την Ένωση Ελλήνων Ερευνητών). Είμαι βέβαιος ότι τα θεσμικά μας όργανα είχαν πολύ σημαντικότερα ζητήματα να ασχοληθούν. Εξάλλου, τι είναι ενάμιση ψωροεκατομμύριο; Την υγειά μας να’ χουμε – κι εμείς, και η «δια βίου μάθηση».

(Εξ)υγιαίνετε

 

 

Posted in πανεπιστήμιο, επιστήμη | 4 Comments

Goodbye to Mathios Karlaftis (1969-2014)

My colleague and dear friend Mathios (Matthew, Matt) Karlaftis suddenly passed away on 4 June 2014 just before the opening of a conference in Kos, which he organized along with other professors of my School. Yesterday (7 June) I said a last goodbye to him. By a strange quirk of fate, the final meeting of the review committee for his promotion to the rank of full professor had been scheduled for the day before (6 June). I was a member of this committee, which convened according to the schedule and unanimously decided that he deserved the promotion. Instead of a tribute, here is what I said in the meeting of the review committee (which was international and thus the language was English).

Continue reading

Posted in * Posts in English, - university | Comments Off on Goodbye to Mathios Karlaftis (1969-2014)

Περί εργαστηρίων και διευθυντών

Σε χθεσινή σύσκεψη επιτροπής του Τομέα Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος σχετικά με προκηρύξεις νέων θέσεων συζητήθηκαν και γενικότερα ζητήματα για το μέλλον. Μεταξύ αυτών και ο ρόλος των εργαστηρίων καθώς και μια παλιότερη πρόταση ενοποίησης των τεσσάρων εργαστηρίων του Τομέα σε ένα. Η τελευταία είχε τεθεί σε διάφορες Γενικές Συνελεύσεις και άτυπες συζητήσεις, καθώς και στο πλαίσιο αξιολόγησης της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών, αλλά δεν νομίζω πως είναι ακόμη ώριμη για απόφαση. Προσωπικά τάσσομαι υπέρ της ενοποίησης, αλλά πιστεύω ότι από μόνες τους οι οργανωτικές αλλαγές δεν λύνουν προβλήματα αν δεν αλλάξουν οι νοοτροπίες και η κουλτούρα του καθηγητικού προσωπικού. Για παράδειγμα, ο θεσμός της έδρας καταργήθηκε από το 1982, όμως έχει επιβιώσει κυρίως μέσω των εργαστηρίων.

Στη χτεσινή συζήτηση μού έγινε κριτική για ασυνέπεια, γιατί τώρα υποστηρίζω την ενοποίηση των εργαστηρίων ενώ παλιότερα είχα ταχθεί υπέρ της δημιουργίας νέου εργαστηρίου υδροηλεκτρικών έργων. Αυτή η κριτική μου έδωσε την ευκαιρία να ξαναθυμηθώ τα παλιά και να τα θυμίσω και στους συναδέλφους, γιατί είναι διδακτικά και χρήσιμα για τη συζήτησή μας.

Η κεντρική μου υπόθεση είναι ότι τα εργαστήρια και οι διευθυντές τους, έστω κάποιοι απ’ αυτούς και ενίοτε, ανάμεσα στις πολλές και πολύπλευρες προσφορές τους, αντικειμενικά συνήργησαν στο να μπλοκάρουν την έρευνα των άλλων κοινών μελών ΔΕΠ (μη-διευθυντών) δρώντας είτε στο πλαίσιο μελήματος για το “δικό τους” εργαστήριο είτε στο πλαίσιο αλληλεγγύης προς άλλους διευθυντές.

Continue reading

Posted in πανεπιστήμιο | 4 Comments

My reviews to IPCC AR5 WGII

Yesterday the final draft of the IPCC report:

Climate Change 2014: Impacts, Adaptation, and Vulnerability, Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change

has been made public. I have been a reviewer of it. I provided two reviews on its Chapter 2. I feel I can now make public my reviews. Till now I respected the confidentiality terms of IPCC, as I explained in my first review, but I also explained there that I would make my reviews public in due time.

My review on the first draft was made in August 2012 and that on the second draft in May 2013. However, while I publicize my own reviews today, the entire list of the review comments, from all reviewers, to the second draft have been leaked several months ago.

Continue reading

Posted in * Posts in English, - environment, - science | 1 Comment

The revenge of the incompetent

When you have dedicated most part of your professional life (and not only) to this university in this country you may find it quite interesting to hear the (former) prime minister of the country (the leader of a government which, among other heroic deeds, made a “reform” in universities), when talking to the parliament, to ascertain that the Greek university and its people are incompetent and corrupt. It is even more interesting to see an emerging consensus among prime ministers, ministers of education, other politicians and journalists, regarding the necessity to depreciate the Greek university.

Indeed, this depreciation was a presupposition to tear down the democratic organization of the university, in a country which is the cradle of democracy, and replace it with an unprecedented oligarchic system controlled by the political establishment. Some in the academic establishment also contributed to such depreciation and supported the government’s “reform”, with the apparent aim to gain power in the redistributed power game. In our university very few gave their support to the government publicly; however there were many more, particularly from a specific group, from which I divorced as soon as I understood the majority stance with respect to this “reform”.

In the last two years our university has had to struggle to survive the “reform”, accompanied by huge job cuts, in order to continue to operate as it did before, for the benefit of our students and our country.

It seems we did it quite well and this is also reflected in our international rankings. For second year in a series, the QS World University Rankings gives our school, the School of Civil Engineering of the National Technical University of Athens (NTUA) very good rankings: 28th in the world and 7th in Europe among civil engineering schools. Europe’s top thirteen civil engineering schools that rank among the top-50 of the world are shown in the figure below. Interestingly, a more detailed investigation reveals that among these thirteen only the NTUA and Karlsruhe schools do not have tuition fees; all others do.

Continue reading

Posted in * Posts in English, - university, πανεπιστήμιο | Comments Off on The revenge of the incompetent

Εκτροπές ποταμών και άλλων ειδών Ινδίας, Πορτογαλίας, Ελλάδας

india

Ινδοί κατά την διάρκεια θρησκευτική τελετής στις όχθες ποταμού (Πηγή: Associated Press)

Ο Αχελώος στη μυθολογία ήταν αδερφός του Πηνειού και ένας «αδάμαστος» και θεοποιημένος ποταμός (http://itia.ntua.gr/en/docinfo/777/). Με το πέρασμα των αιώνων, την ανθρώπινη και την τεχνολογική εξέλιξη που υπαγορεύει την εκμετάλλευση των υδατικών πόρων για την ικανοποίηση των διευρυμένων μας αναγκών, ο μύθος του ποταμού μεταφέρεται στο σήμερα με διαφόρων ειδών αντιδράσεις για την εκμετάλλευση του υδάτινου δυναμικού του. Ο πρώτος που οραματίστηκε τη μεταφορά υδάτων από τον Αχελώο στη Θεσσαλία ήταν ο αείμνηστος πρύτανης του ΕΜΠ καθηγητής Κουτσοκώστας εν έτει 1905. Από τότε περάσαν 109 χρόνια και ιδίως τα τελευταία 30 μια ασύλληπτη παραφιλολογία έχει αναπτυχθεί από τους ελληνικούς φορείς (κυβερνήσεις, δικαστές, οικολόγους, τεχνικό κόσμο, παραγωγικούς φορείς) μόνο γύρω από το συγκεκριμένο έργο. Άραγε είναι δικαιολογημένες οι αντιδράσεις; Ακολουθούν τις σύγχρονες τάσεις του ανεπτυγμένου και αναπτυσσόμενου κόσμου;

Continue reading

Posted in περιβάλλον, επιστήμη, κοινωνία | Comments Off on Εκτροπές ποταμών και άλλων ειδών Ινδίας, Πορτογαλίας, Ελλάδας