Λίγο μελάνι για μια μελανή σελίδα του ΕΜΠ

Η μελανή σελίδα στην οποία αναφέρεται αυτό το σχόλιο, είναι η απόφαση της Συγκλήτου του ΕΜΠ για τις εξ αποστάσεως εξετάσεις. Λήφθηκε τον Μάιο 2020, με αφορμή την πανδημία, και ισχύει ως σήμερα. Εφαρμόστηκε στις εξεταστικές Ιουνίου και Σεπτεμβρίου 2020 σε όσα μαθήματα εξετάστηκαν εξ αποστάσεως (πολλά εξετάστηκαν διά ζώσης). Τώρα, στην εξεταστική του Ιανουαρίου 2021, η εφαρμογή της είναι καθολική, αφού δεν επιτρέπονται οι διά ζώσης εξετάσεις.

Είχα σκεφτεί να μη δημοσιοποιήσω ευρέως την αντίθεσή μου στην πιο πάνω απόφαση, αλλά όταν ανέλαβαν διάφορες φοιτητικές παρατάξεις να ελέγχουν την εφαρμογή των αποφάσεων της Συγκλήτου και να προστατεύουν το κύρος της δεν άντεξα.

Σαν παράδειγμα, παραθέτω το σχετικό κείμενο της φοιτητικής παράταξης Εγκέλαδος που με τιμά με προσωπική αναφορά (δημοσιεύτηκε στο φοιτητικό φόρουμ MQΝ):

Χθες 20/1 αναρτήθηκε η παρακάτω ανακοίνωση από τον κ. Κουτσογιάννη στο mycourses:

”Διευκρίνιση για την εξέταση: Οι κάμερες παραμένουν ανοιχτές σε όλη τη διάρκεια της συνδυασμένης γραπτής και προφορικής εξέτασης. Όποιος φοιτητής διαφωνεί με αυτόν τον τρόπο παρακαλείται να μας ενημερώσει με email, ώστε να υπαχθεί στον εναλλακτικό τρόπο εξέτασης που προσφέρεται: Αμιγώς προφορική εξέταση με ανοιχτές κάμερες και βαθμολογία pass/fail.”

Η απόφαση συγκλήτου, για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των φοιτητών, αναφέρει ξεκάθαρα πως δεν επιτρέπεται η χρήση λογισμικού και καμερών επιτήρησης στις εξ αποστάσεως γραπτές εξετάσεις. […]

Στην προσπάθεια που κάναμε να επικοινωνήσουμε με τον κύριο Λαγαρό [Κοσμήτορα της Σχολής], όπου στην πρόσφατη ηλεκτρονική συνάντηση με τους φοιτητές δήλωσε πως πρέπει να αναφέρουμε σε εκείνον οποιοδήποτε θέμα μη τήρησης της απόφασης συγκλήτου, λάβαμε την εξής απάντηση που καταφέρνει να συμφωνεί και με την ίδια την απόφαση αλλά και με την μη τήρηση της από τον κ. Κουτσογιάννη:

“Σχετικά με το θέμα που αναφέρετε στο μήνυμα σας επικοινώνησα με τον κ. Κουτσογιάννη και με καλύπτει η απάντηση του. […]”

Ο κύριος Κουτσογιάννης δεν αποτελεί εξαίρεση και όπως όλοι οι καθηγητές θα πρέπει να σεβαστεί την απόφαση της συγκλήτου. Ο κύριος Λαγαρός από την άλλη θα πρέπει να αποφασίσει αν η σχολή ακολουθεί τους κανονισμούς ή κάνει ο καθένας ότι θέλει. Απαιτούμε την τήρηση της απόφασης Συγκλήτου σε κάθε γραπτή εξ’ [sic] αποστάσεως εξέταση.

ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Η απάντησή μου (σε ηλεκτρονικό μήνυμα φοιτητών), στην οποία αναφέρεται ο Κοσμήτορας ήταν η ακόλουθη.

Δεν κάνουμε γραπτή εξέταση αλλά συνδυασμένη γραπτή και προφορική. Έχω ενημερώσει και όλα τα ανώτερα όργανα. Όποιος δεν συμφωνεί έχουμε και αμιγώς προφορική. Επισυνάπτω την ανακοίνωση στο mycourses που ισχύει στο ακέραιο.

Εγώ τη δουλειά μου την κάνω εν πλήρη συνειδήσει. Αν ο σύλλογός σας θέλει να καθορίσει τον τρόπο της εξέτασης, μπορεί να με αντικαταστήσει. Να κάνει αυτός τις εξετάσεις και να δίνει και να σφραγίζει και τα διπλώματα.

Και τώρα ας δούμε πρώτα τι λέει η απόφαση της Συγκλήτου και μετά θα εξηγήσουμε τι είναι ο Εγκέλαδος.

Κατ’ αρχάς η απόφαση της Συγκλήτου εφαρμόζει μια νέα τεχνολογία: Έχει ένα κύριο μέρος που δημοσιεύτηκε στη Διαύγεια και ένα παράρτημα που δεν δημοσιεύτηκε. Γιατί δεν δημοσιεύτηκε το παράρτημα; Θα κάνω μια υπόθεση (και θα χαρώ πολύ αν στη συζήτηση παρακάτω παρατεθούν στοιχεία που τη διαψεύδουν): Δεν δημοσιεύτηκε το παράρτημα γιατί οι διατάξεις του, εκτός από αντιεκπαιδευτικές, αντιακαδημαϊκές και παράλογες, δεν στέκουν και νομικά. Υπονομεύουν την αξιοπιστία και το κύρος των εξετάσεων, κι αυτό αντίκειται στον νόμο.

Όπως θα φανεί αμέσως, η έκφραση «υπονομεύουν την αξιοπιστία και το κύρος των εξετάσεων» που χρησιμοποίησα είναι πολύ ήπια.  Και καλά στο κύριο μέρος η απόφαση αναφέρει: «Απαγορεύεται η καταγραφή από οποιονδήποτε μέρους ή όλης της εξέτασης με ηλεκτρονικά μέσα». (Σημειωτέον, είναι το μόνο πράγμα για το οποίο η Σύγκλητος χρησιμοποιεί τη λέξη «απαγορεύεται» —δεν είδα π.χ. να λέει πως απαγορεύεται η αντιγραφή στις εξετάσεις.)  Όμως στο παράρτημα το προχωράει και λέει «Δεν επιτρέπεται η χρήση λογισμικού και καμερών επιτήρησης στις εξ αποστάσεως γραπτές εξετάσεις.»

Αυτό είναι μια πολύπλοκη διατύπωση του εξής απλού πράγματος: «Δεν επιτρέπεται η επιτήρηση στις εξ αποστάσεως γραπτές εξετάσεις». Οπότε, κάλλιστα μπορεί μια παρέα φοιτητών, ή φοιτητών και «φροντιστών», να «γράφει εξετάσεις» ανεπηρέαστη από αδιάκριτα βλέμματα επιτηρητών. Κι όχι πως οι κάμερες εξασφαλίζουν πλήρως το αδιάβλητο. Απλώς η απαγόρευσή τους δίνει το μήνυμα «κάνετε ότι γουστάρετε».

Παρά τις προφυλάξεις, όπως ήταν προφανές, το μυστικό παράρτημα διέρρευσε στα μέσα ενημέρωσης. Και βέβαια τη διαρροή δεν την έκανα εγώ, γιατί πάντα προτιμώ την άμεση οδό δημοσιοποίησης, όπως κάνω αυτή τη στιγμή. Έτσι ο Πάσχος Μανδραβέλης μας τίμησε με ένα αρθράκι στην Καθημερινή με τίτλο «Ο ιδιωτικός βίος των εξετάσεων». Σ’ αυτό απάντησε από τη στήλη Γράμματα Αναγνωστών της Καθημερινής ο Πρύτανης του ΕΜΠ.

Όταν είδα την απόφαση της Συγκλήτου αναφέρθηκα στις αρχές και τους είπα ότι δεν θα εφαρμόσω την απόφαση κι ας με διώξουν πειθαρχικά. Τώρα στα γεράματα δεν έχω σκοπό να χάσω την αξιοπρέπειά μου και τον επαγγελματισμό μου. Όμως ο Πρύτανης μου αντέταξε πως υπάρχουν τρόποι να γίνει αξιοπρεπώς η δουλειά χωρίς να παραβιαστεί η απόφαση της Συγκλήτου. Κατά βάση τον τρόπο τον αναφέρει ο ίδιος και στην πιο πάνω επιστολή του στην Καθημερινή: «Επιπλέον, οι διδάσκοντες μπορούν να συνδυάσουν τρόπους εξέτασης, όπως προφορική, με αμφίδρομη ζωντανή επικοινωνία με κάμερα με τους εξεταζόμενους, ταυτόχρονα με γραπτή.» Κι αυτό έχω εφαρμόσει και στις τρεις περιόδους. Και νομίζω πως πέτυχε απόλυτα και δεν υπήρξαν παρενέργειες.

Όμως οι φοιτητικές παρατάξεις θεωρούν ότι οι ίδιες εκφράζουν πιο αυθεντικά απ’ τον πρύτανη τις αποφάσεις της Συγκλήτου. (Κι ας σκεφτούν οι συγκλητικοί, μήπως οι παρατάξεις έχουν δίκιο;) Δεν θα αναφερθώ σε όλες τις παρατάξεις της αυτοαποκαλούμενης αριστεράς αλλά στην πραγματικότητα της πλέον αυθεντικής κορεκτίλας, που τόσο ενδιαφέρεται για την «προστασία των προσωπικών δεδομένων των φοιτητών». (Προτιμώ τον όρο «κορεκτίλα» αντί των ευφημιστικού «πολιτική ορθότητα» και του διαστρεβλωτικού της ιστορίας «αριστερά» —στα χρόνια μου το ΚΚΕ και η ΚΝΕ πρόβαλλαν το σύνθημα  «πρώτοι στα μαθήματα, πρώτοι στον αγώνα» που σήμερα λοιδορείται.)

Θα αναφερθώ μόνο στον Εγκέλαδο, με τον οποίο ξεκίνησα το σχόλιό μου. Είναι ένα ωραίο παράδειγμα και η ιστορία του αξίζει να αναλυθεί, οπότε δίνω κάποια εναύσματα. Όντας στο ΕΜΠ συνεχώς απ’ το 1973 που μπήκα ως φοιτητής, έχω παρακολουθήσει την πορεία του. Ο Εγκέλαδος ξεκίνησε ως ανεξάρτητη παράταξη μάλλον το 1993. Το πρώτο του κείμενο, απ’ το ύφος του, μού μοιάζει να το έχει γράψει ο Αντώνης Χριστοφίδης (τουλάχιστον ως πρώτος συγγραφέας), τότε φοιτητής που έκανε διπλωματική μαζί μου.  (Άλλοι πρωτεργάτες του που όχι μόνο τους θυμάμαι, αλλά έχω συνεργαστεί ή συνεργάζομαι ήταν ο Ιάκωβος Γρύλης, ο Φοίβος Σαργέντης κι ο Χρήστος Μακρόπουλος.) Σ’ αυτό λοιπόν το κείμενο διαβάζουμε:

Είμαστε φοιτητές που έχουν βαρεθεί την κομματικοποίηση που επικρατεί στο Πολυτεχνείο […] Φοιτητές που αγανακτούν κάθε χρόνο βλέποντας τα κομματικά επιτελεία, την επόμενη των φοιτητικών εκλογών, να μιλάνε όλα για νίκη.

Κι έπειτα ήρθε ο Αλέξης Τσίπρας. «Πούλησε» τον Εγκέλαδο στον ΣΥΝ (Συνασπισμό, που μετεξελίχθηκε σε ΣΥΡΙΖΑ), εγγράφοντάς τον ως φοιτητική παράταξη του ΣΥΝ στο ΕΜΠ. (Τότε ο ΣΥΝ δεν είχε φοιτητική παράταξη.) Ήταν η πρώτη του αρχηγική κίνηση. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Το πιο αστείο απ’ όλα είναι πως, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση κι ο Τσίπρας πρωθυπουργός, ο Εγκέλαδος το γύρισε σε αντι-τσιπρική μεταμοντέρνα κορεκτίλα. Ελπίζω με τα σχόλια αναγνωστών να εμπλουτιστεί το μικρό ιστορικό που αναφέρω.

Και για να κλείσω με λίγη αισιοδοξία σε ό,τι με αφορά προσωπικά: Αυτό που με παρηγορεί είναι το γεγονός ότι σε 1.5 χρόνο αποχωρώ απ’ την ενεργό υπηρεσία, κι έτσι δεν θα ζήσω τα χειρότερα που προδιαγράφονται (π.χ., σε εφαρμογή πιο προωθημένων κανόνων κορεκτίλας, να απαγορευτεί η επιτήρηση και στις δια ζώσης εξετάσεις).

Δημήτρης Κουτσογιάννης

Ενημέρωση 2021-02-10: Το κείμενο και το σύνολο των σχολίων έχουν συγκεντρωθεί σε ένα αρχείο pdf 33 σελίδων.

Εξάλλου, ο συνάδελφος και αγαπητός φίλος Δημήτρης Λιάτης (μαζί με τον οποίο το 1977, συμφοιτητές τότε, είχαμε δουλέψει ως Επιτροπή Σπουδών του Συλλόγου Σπουδαστών Πολιτικών Μηχανικών, και φτιάξαμε την Εισήγηση για την αλλαγή του  Προγράμματος Σπουδών για την εισαγωγή των κατευθύνσεων) μας έκανε την τιμή να αφιερώσει πολύ χρόνο όχι μόνο να διαβάσει όλη τη συζήτηση, αλλά και να την αναπαραγάγει (λίγο πιο συνοπτικά) με δικά του λόγια και σχόλια,  σε ένα κείμενο 23 σελίδων που το αναρτώ εδώ για τυχόν ενδιαφερόμενους. Πραγματικά, εντυπωσιάστηκα για το γεγονός ότι μας παρακολουθούν με τέτοιο ενδιαφέρον συνάδελφοι έξω από τον “επίσημη” ακαδημαϊκή κοινότητα του ΕΜΠ και χαίρομαι αφάνταστα γι’ αυτό.

Ενημέρωση 2021-02-12:Έχω ανοίξει δεύτερη ανάρτηση που μπορεί να φιλοξενήσει πρόσθετα σχόλια (θα είναι ανοιχτή για τις προσεχείς δύο εβδομάδες).

 

 

 

This entry was posted in πανεπιστήμιο. Bookmark the permalink.

89 Responses to Λίγο μελάνι για μια μελανή σελίδα του ΕΜΠ